على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
3673
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
نثار مىكنند . نثارگر ( nes r - gar ) و ( nos r - gar ) ا . پ . افشاننده و نثاركننده . نثاريدن ( nes ridan ) ف م . پ . نثار كردن پول و جز آن . نثالة ( nos lat ) ا . ع . خاكى كه از چاه بيرون آرند . نثائث ( nas 'es ) ع . ج . نثيئة . نثت ( nasat ) م . ع . نثت اللحم نثتا ( از باب سمع ) : بوى گرفت آن گوشت . نثج ( nasj ) م . ع . نثج استه نثجا ( از باب ضرب ) : بيرون انداخت كون آنچه در شكمش بود . و نثج بطنه بالسكين : پاره كرد شكم آن را با دشنه . نثج ( nesj ) ا . ع . جبان و ترسوى بىخير . نثج ( nosoj ) ا . ع . كونها و دبرها . نثد ( nasad ) م . ع . نثد الشئ نثدا ( از باب سمع ) : آراميد و بر جاى ماند آن چيز . و نثدت الكماة : روييد آن سماروغ . نثد ( nased ) ص . ع . آرميده و برجاى مانده . نثدة ( nasedat ) ص . ع . مؤنث نثد . نثر ( nasr ) ص . ع . پراكنده . نثر ( nasr ) م . ع . نثر الكلام نثرا ( از باب نصر ) : سخن بسيار گفت . و نثر الولد : فرزند بسيار آورد . و نثر المتوضئ : پس از استنشاق آب ببينى آن شخص وضو گيرنده آنچه در بينى داشت افشاند . و نثر درعه : انداخت زره خود را . و نثر الشئ نثرا و نثارا ( از باب نصر و ضرب ) : پراكنده كرد آن چيز را . و نيز نثر : عطسه كردن گوسپند و بيرون كردن آنچه در بينى باشد كه آن را اذيت كند . يق : نثرت الشاة . نثر ( nasr ) ا . پ . مأخوذ از تازى - سخن پراكنده و غير منظوم بر خلاف نظم كه سخن منظوم و شعر را گويند . نثر ( nesr ) ا . ع . پرحرف و پرگو . نثر ( nasar ) ا . ع . آنچه پراكنده گردد و بريزد از هر چيزى . نثر ( naser ) ا . ع . بسيار سخن و پرگو . نثرة ( nasrat ) ا . ع . بن بينى و اندرون بينى . و آنچه متصل ببينى باشد . و گشادگى ميان دو بروت مردم و بروت شير محاذى ديوارهء ميان دو سوراخ بينى . و زرهى كه در پوشيدن آسان باشد و زره فراخ . و عطسه ستور و سرفه ستور . و نام دو ستاره نزديك به يكديگر از منازل ماه كه ميان آنها به قدر يك وجب فاصله است و در آن اندك سپيدى شبيه بابر نمايانست و در بينى برج اسد واقع شدهاند . نثط ( nast ) ا . ع . گياه همينكه بكفاند زمين را . نثط ( nast ) م . ع . نثط الشئ نثطا و نثوطا ( از باب نصر ) : آراميد آن چيز . و نثط الشئ بيده : به روى زمين بدست برخست آن چيز را تا هموار گرديد . و نثطت الكماة : برآمد آن سماروغ از زمين . و نثط الشئ : گران و سنگين گردانيد آن چيز را . نثل ( nasl ) م . ع . نثل اللحم فى القدر نثلا ( از باب ضرب ) : پاره پاره كرد گوشت را و در ديك انداخت . و نثل عليه درعه : انداخت به روى زره او را . و نثل عنه درعه : افكند از وى زره او را . و نثل البئر : بيرون آورد خاك آن چاه را . و نثل الكنانة : بيرون آورد از تيردان آنچه تير در آن بود . و نثل الجراب : آنچه زاد در انبان بود بدر آورد . و نثل الفرس نثلا ( از باب نصر ) : سرگين انداخت آن اسب . نثل ( nasal ) ص . ع . حفرة نثل : چاه كنده شده . نثلة ( naslat ) ا . ع . گودى ميان دو بروت . و زره و يا زره فراخ . نثم ( nasm ) م . ع . نثم الرجل نثما ( از باب ضرب ) : زشت گفت آن مرد . نثنثة ( nasnasat ) م . ع . نثنث الرجل نثنثة : بسيار عرق كرد آن مرد . و نثنت اليد نثنثة : مسح كرد دست را . و نثنث الزق : تراوش كرد آن خيك . نثو ( nasv ) م . ع . نثوته نثوا ( از باب نصر ) : ظاهر كردم آن را . و نثوت الشئ : پراكنده كردم آن چيز را . و نثوت الحديث : فاش كردم آن خبر را . نثور ( nasur ) ص . ع . بسيار فرزند . يق رجل نثور و امرأة نثور . و گوسپندى كه سوراخ پستانش گشاد باشد . و گوسپندى كه از بينى وى كرم مانندى برآيد . نثوط ( nosut ) م . ع . نثط نثطا و نثوطا . ر . نثط . نثول ( nasul ) ص . ع . امرأة نثول : زنى كه گوشت را پاره پاره كرده در ديك اندازد . نثى ( nasy ) م ع . نثيت الحديث نثيا ( از باب ضرب ) : فاش كردم آن خبر را . و نثيت الشئ : پراكنده كردم آن چيز را و آشكار كردم . نثى ( nasiyy ) ا . ع . آبى كه از ريسمان دول هنگام آب كشيدن افشانده و چكيده مىشود . نثيثة ( n sisat ) ا . ع . تراوش خيك